Walczysz z natr\u0119tnymi my\u015blami, ale one nie daj\u0105 Ci spokoju? Wiesz ju\u017c, \u017ce mo\u017cesz je kwestionowa\u0107, ale wymaga to od Ciebie wielkiego wysi\u0142ku i zaanga\u017cowania? A mo\u017ce po prostu trudno Ci odnale\u017a\u0107 sens w \u017cyciu b\u0105d\u017a cz\u0119sto rz\u0105dz\u0105 Tob\u0105 emocje? Przedstawiam Ci ACT (czyt. “akt” Acceptance and Commitment Therapy), czyli terapi\u0119 akceptacji i zaanga\u017cowania i szczerze wierz\u0119, \u017ce nie po\u017ca\u0142ujesz tej znajomo\u015bci.<\/p>\n
ACT to podej\u015bcie psychoterapeutyczne, kt\u00f3re zyskuje coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 w Polsce i na \u015bwiecie, a jej skuteczno\u015b\u0107 wspiera coraz wi\u0119ksza baza bada\u0144 naukowych. Opracowana przez Stevena C. Hayesa w latach 80., ACT \u0142\u0105czy elementy terapii poznawczo-behawioralnej z filozofi\u0105 akceptacji i uwa\u017cno\u015bci (mindfulness). Jednym z najbardziej znanych propagator\u00f3w ACT jest Russ Harris, autor bestsellerowej ksi\u0105\u017cki \u201cPu\u0142apka Szcz\u0119\u015bcia” (“The Happiness Trap\u201d), kt\u00f3r\u0105 serdecznie polecam.<\/p>\n
ACT (czyt. \u201eakt\u201d, czyli po prostu \u201edzia\u0142aj\u201d) opiera si\u0119 na sze\u015bciu procesach, kt\u00f3re ucz\u0105, jak lepiej radzi\u0107 sobie z my\u015blami i emocjami, zamiast z nimi walczy\u0107. Celem jest tzw. psychologiczna elastyczno\u015b\u0107 \u2013 czyli umiej\u0119tno\u015b\u0107 bycia tu i teraz oraz dzia\u0142ania zgodnie z tym, co dla nas wa\u017cne, nawet gdy nie
\njest \u0142atwo.<\/p>\n
Jak j\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107?<\/p>\n
Nie musisz wierzy\u0107 ka\u017cdej my\u015bli. Nie musisz ba\u0107 si\u0119 emocji. Wystarczy, \u017ce b\u0119dziesz obecny, \u015bwiadomy i pod\u0105\u017cysz w stron\u0119 \u017cycia, kt\u00f3re ma dla Ciebie znaczenie.<\/p>\n[\/vc_column_text][vc_column_text css=”.vc_custom_1749025568431{border-top-width: 2px !important;border-right-width: 2px !important;border-bottom-width: 2px !important;border-left-width: 2px !important;padding-top: 3% !important;padding-right: 3% !important;padding-bottom: 3% !important;padding-left: 3% !important;border-left-style: solid !important;border-right-style: solid !important;border-top-style: solid !important;border-bottom-style: solid !important;border-radius: 20px !important;border-color: #e24e1b !important;}” text_direction=”default”]\n
(Hayes, Strosahl & Wilson, 2016)<\/i><\/p>\n ACT opiera si\u0119 na solidnych podstawach naukowych, w tym na teorii ram relacyjnych (Relational Frame Theory, RFT) \u2014 nowoczesnym modelu rozwoju j\u0119zyka i poznania. Badania wskazuj\u0105, \u017ce ACT jest skuteczna w leczeniu depresja, l\u0119k, uzale\u017cnienia, zaburzenia od\u017cywiania czy stres pourazowy (PTSD) (Larmar, Wiatrowski & Lewis-Driver, 2014; A-Tjak et al. 2014). To \u015bwietna wiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n[\/vc_column_text][vc_column_text css=”” text_direction=”default”]\n \u201eUczucie mi\u0142o\u015bci przychodzi i odchodzi, jak chce \u2013 nie masz nad nim kontroli. Ale dzia\u0142anie wynikaj\u0105ce z mi\u0142o\u015bci to co\u015b, co mo\u017cesz robi\u0107, niezale\u017cnie od tego, co czujesz.\u201d \u2014 Russ Harris<\/strong><\/p>\n \u201eIm bardziej pr\u00f3bujemy unika\u0107 podstawowej prawdy, \u017ce ludzkie \u017cycie nieuchronnie wi\u0105\u017ce si\u0119 z b\u00f3lem, tym wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce b\u0119dziemy z nim walczy\u0107, gdy si\u0119 pojawi \u2013 a to tylko pot\u0119guje nasze cierpienie.\u201d \u2014 Russ Harris<\/strong><\/p>\n \u201eSukces w \u017cyciu to \u017cycie w zgodzie ze swoimi warto\u015bciami.\u201d \u2015 Russ Harris<\/strong><\/p>\n \u201eZaanga\u017cowanie nie polega na byciu doskona\u0142ym, zawsze dotrzymywaniu postanowie\u0144 czy nigdy nie schodzeniu z obranej drogi. Zaanga\u017cowanie oznacza, \u017ce gdy (nieuchronnie) potkniesz si\u0119 lub zboczysz z kursu, podnosisz si\u0119, orientujesz si\u0119, gdzie jeste\u015b, i idziesz dalej w kierunku, kt\u00f3ry jest dla ciebie \u201eCelem ACT nie jest eliminacja trudnych uczu\u0107, ale nauka, jak \u017cy\u0107 dobrze i pe\u0142nie mimo ich obecno\u015bci.\u201d \u2014 Steven C. Hayes<\/strong><\/p>\n \u201eNie musisz kontrolowa\u0107 swoich my\u015bli. Wystarczy, \u017ce przestaniesz pozwala\u0107, by one kontrolowa\u0142y Ciebie.\u201d \u2014 Russ Harris<\/strong><\/p>\n \u201eMusimy nauczy\u0107 si\u0119 patrze\u0107 na my\u015bli, zamiast patrze\u0107 z perspektywy my\u015bli.\u201d \u2015 Steven C. Hayes<\/strong><\/p>\n \u201ePrawda o zdrowiu psychicznym jest taka, \u017ce przyczyny wszystkich zaburze\u0144, o kt\u00f3rych s\u0142yszysz, s\u0105 nieznane, a przekonanie, \u017ce za ludzkim cierpieniem kryj\u0105 si\u0119 ‘ukryte choroby’, to ca\u0142kowita pora\u017cka.\u201d \u2015 Steven C.\u00a0 Hayes<\/strong><\/p>\n Na koniec: nie, Russ Harris naprawd\u0119 nie sponsorowa\u0142 tego artyku\u0142u. Ale gdyby chcia\u0142 \u2014 nie mam nic przeciwko.<\/p>\n Pozdrawiam ciep\u0142o, \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n A-Tjak, J. G. L., Davis, M. L., Morina, N., Powers, M. B., Smits, J. A. J., & Emmelkamp, P. M. G. (2014). A meta-analysis of the efficacy of acceptance and commitment therapy for clinically relevant mental and physical health problems. Psychotherapy and Psychosomatics, 84(1), 30\u201336. https:\/\/doi.org\/10.1159\/000365764<\/p>\n Harris, R. (2019). ACT made simple: An Easy-To-Read Primer on Acceptance and Commitment Therapy. New Harbinger Publications.<\/p>\n Harris, R. (2024). Pu\u0142apka szcz\u0119\u015bcia: Przesta\u0144 walczy\u0107, zacznij \u017cy\u0107. Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne.<\/p>\n Harris, R. (2008). The happiness trap: How to stop struggling and start living. Robinson, London.<\/p>\n Harris, R. (2012). The reality slap: How to survive and thrive when life hits hard. Robinson, London.<\/p>\n Hayes, S.C. (2019). A liberated mind: The Essential Guide to ACT. Vermilion.<\/p>\n Hayes, S. C., Strosahl, K., & Wilson, K. G. (2016). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of Mindful Change. The Guilford Press.<\/p>\n Larmar, S., Wiatrowski, S., & Lewis-Driver, S. (2014). Acceptance & Commitment therapy: An overview of techniques and applications. Journal of Service Science\u00a0 and Management,07(03), 216\u2013221. https:\/\/doi.org\/10.4236\/jssm.2014.73019<\/p>\n[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overflow=”visible” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none”][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_direction_desktop=”default” column_element_spacing=”default” desktop_text_alignment=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_backdrop_filter=”none” column_shadow=”none”…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":351,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-373","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bez-kategorii"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=373"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":374,"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/373\/revisions\/374"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/drkasia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
Czy ACT dzia\u0142a?<\/h2>\n
Co mo\u017cesz zyska\u0107 dzi\u0119ki ACT?<\/h2>\n
\n
Moje ulubione ksi\u0105\u017cki o ACT:<\/h2>\n
\n
Moje ulubione cytaty ekspert\u00f3w ACT:<\/h2>\n
\nwa\u017cny.\u201d \u2014 Russ Harris<\/strong><\/p>\n
\nDr Kasia<\/strong><\/p>\n[\/vc_column_text][vc_column_text css=”” text_direction=”default”]\n